در سال ۱۹۷۴، هنری کیسینجر با عربستان سعودی توافق کرد: تمام نفت فروخته‌شده در جهان باید به دلار آمریکا قیمت‌گذاری شود. در ازای آن، آمریکا حفاظت نظامی فراهم می‌کند

ونزوئلا

‌دلیل واقعی تهاجم آمریکا به ونزوئلا به توافقی برمی‌گردد که هنری کیسینجر در سال ۱۹۷۴ با عربستان سعودی بست و من می‌خواهم توضیح دهم که چرا این واقعاً درباره بقای خود دلار آمریکا است. نه مواد مخدر. نه تروریسم. نه «دموکراسی».‌این درباره سیستم پترودلار است که آمریکا را برای ۵۰ سال قدرت اقتصادی غالب نگه داشته و ونزوئلا همین حالا تهدید به پایان دادن به آن کرده.‌ اینجا آنچه واقعاً اتفاق افتاده:
ونزوئلا ۳۰۳ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفت دارد. بزرگ‌ترین در زمین..  بیشتر از عربستان سعودی و ۲۰٪ کل نفت جهان..
اما بخش مهم اینجاست:
ونزوئلا فعالانه آن نفت را به یوان چین می‌فروخت. نه دلار.. در سال ۲۰۱۸، ونزوئلا اعلام کرد که «خود را از دلار آزاد می‌کند». آنها شروع به پذیرش یوان، یورو، روبل، هر چیزی جز دلار برای نفت کردند. آنها درخواست عضویت در بریکس را دادند. آنها کانال‌های پرداخت مستقیم با چین ساختند که کاملاً SWIFT را دور می‌زنند. و آنها نفت کافی برای تأمین مالی حذف دلارسازی برای دهه‌ها داشتند.
چرا این مهم است؟
چون کل سیستم مالی آمریکا بر یک چیز بنا شده:
پترودلار
در سال ۱۹۷۴، هنری کیسینجر با عربستان سعودی توافق کرد:
تمام نفت فروخته‌شده در جهان باید به دلار آمریکا قیمت‌گذاری شود. در ازای آن، آمریکا حفاظت نظامی فراهم می‌کند. این توافق واحد تقاضای مصنوعی برای دلار در سراسر جهان ایجاد کرد. هر کشوری روی زمین برای خرید نفت به دلار نیاز دارد. این به آمریکا اجازه می‌دهد پول نامحدود چاپ کند در حالی که کشورهای دیگر برای آن کار می‌کنند. این نظامی، دولت رفاه، و هزینه‌های کسری را تأمین می‌کند. پترودلار برای هژمونی آمریکا مهم‌تر از ناوهای هواپیمابر است. و الگویی وجود دارد از آنچه برای رهبرانی که آن را به چالش می‌کشند اتفاق می‌افتد:
سال ۲۰۰۰: صدام حسین اعلام می‌کند عراق نفت را به یورو به جای دلار می‌فروشد. سال ۲۰۰۳ حمله شد. تغییر رژیم.. نفت عراق فوراً به دلار برگشت. صدام حلق‌آویز شد.. سلاح‌های کشتار جمعی هرگز پیدا نشدند چون هرگز وجود نداشتند.
سال ۲۰۰۹: قذافی پیشنهاد ارز آفریقایی پشتیبانی‌شده با طلا به نام «دینار طلا» برای تجارت نفت داد. ایمیل‌های لو رفته خود هیلاری کلینتون تأیید می‌کند این دلیل اصلی مداخله بود. نقل قول ایمیل: «این طلا قرار بود برای برقراری ارز پان‌آفریقایی بر پایه دینار طلایی لیبی استفاده شود.» سال ۲۰۱۱ ناتو لیبی را بمباران کرد. قذافی مورد تجاوز و قتل قرار گرفت. لیبی حالا بازارهای برده‌داری علنی دارد. «ما آمدیم، دیدیم، او مرد!” کلینتون جلوی دوربین خندید. دینار طلا با او مرد.
و حالا مادورو.. با پنج برابر نفت بیشتر از صدام و قذافی با هم. فعالانه به یوان می‌فروشد. سیستم‌های پرداخت خارج از کنترل دلار می‌سازد. درخواست عضویت در بریکس می‌دهد. شریک با چین، روسیه و ایران.. سه کشوری که حذف دلارسازی جهانی را رهبری می‌کنند. این تصادفی نیست. پترودلار را به چالش بکش. منتظر تغییر رژیم‌ شو.
استیون میلر (مشاور امنیت داخلی آمریکا) دو هفته پیش دقیقاً آن را بلند گفت: «عرق، نبوغ و زحمت آمریکایی‌ها صنعت نفت ونزوئلا را ایجاد کرد. مصادره استبدادی آن بزرگ‌ترین دزدی ثبت‌شده از ثروت و اموال آمریکا بود.» او پنهان نمی‌کند. آنها ادعا می‌کنند نفت ونزوئلا متعلق به آمریکاست چون شرکت‌های آمریکایی ۱۰۰ سال پیش آن را توسعه دادند. با این منطق، هر منبع ملی‌شده در تاریخ «دزدی» بود.
اما مشکل عمیق‌تر اینجاست:
پترودلار در حال مرگ است.
روسیه از زمان اوکراین نفت را به روبل و یوان می‌فروشد.. عربستان سعودی علناً درباره تسویه به یوان بحث می‌کند. ایران سال‌ها است که با ارزهای غیردلاری تجارت می‌کند. چین CIPS را ساخت، جایگزین خودش برای SWIFT با ۴۸۰۰ بانک در ۱۸۵ کشور.. بریکس فعالانه سیستم‌های پرداختی می‌سازد که دلار را کاملاً دور می‌زنند. پروژه mBridge به بانک‌های مرکزی اجازه می‌دهد معاملات را فوراً به ارزهای محلی تسویه کنند. عضویت ونزوئلا در بریکس با ۳۰۳ میلیارد بشکه نفت این را به طور نمایی تسریع می‌کند. این چیزی است که این تهاجم واقعاً درباره آن است. نه توقف مواد مخدر. ونزوئلا کمتر از ۱٪ کوکائین آمریکا را تأمین می‌کند. نه تروریسم. هیچ مدرکی وجود ندارد که مادورو «سازمان تروریستی» اداره کند. نه دموکراسی. آمریکا از عربستان سعودی حمایت می‌کند که هیچ انتخاباتی ندارد. این درباره حفظ توافقی ۵۰ ساله است که به آمریکا اجازه چاپ پول می‌دهد در حالی که جهان برای آن کار می‌کند.
و عواقب وحشتناک است:
روسیه، چین و ایران قبلاً این را «تجاوز مسلحانه» محکوم کرده‌اند. چین بزرگ‌ترین مشتری نفت ونزوئلاست. میلیاردها ضرر می‌کنند. کشورهای بریکس می‌بینند که یک کشور به خاطر تجارت خارج از دلار مورد تهاجم قرار می‌گیرد. هر ملتی که به حذف دلارسازی فکر می‌کند حالا پیام را گرفت:
دلار را به چالش بکش و ما بمبارانت می‌کنیم.
اما مشکل اینجاست…
این پیام ممکن است حذف دلارسازی را تسریع کند، نه متوقف. چون حالا هر کشوری در جنوب جهانی می‌داند اگر هژمونی دلار را تهدید کنی چه اتفاقی می‌افتد. و آنها دارند متوجه می‌شوند که تنها، حفاظت، حرکت سریع‌تر است.
زمان‌بندی هم دیوانه‌کننده است:
۳ ژانویه ۲۰۲۶. ونزوئلا مورد تهاجم. مادورو دستگیر شد.
[۳ ژانویه ۲۰۲۰ سردار قاسم سلیمانی در فرودگاه بغداد توسط آمریکا به شهادت رسید]
۳ ژانویه ۱۹۹۰. پاناما مورد تهاجم. نوریگا دستگیر شد.
۳۶ سال فاصله. تقریباً روز به روز.
همان playbook. همان بهانه «قاچاق مواد مخدر».
همان دلیل واقعی: کنترل منابع استراتژیک و مسیرهای تجاری.
تاریخ تکرار نمی‌شود. اما قافیه می‌سازد.
آنچه بعدی اتفاق می‌افتد:
کنفرانس مطبوعاتی ترامپ در مار-آ-لاگو روایت را تنظیم می‌کند. شرکت‌های نفتی آمریکا قبلاً صف کشیده‌اند. پولیتیکو گزارش داد که به آنها درباره «بازگشت به ونزوئلا» پیشنهاد شده. اپوزیسیون نصب می‌شود. نفت دوباره به دلار جریان می‌یابد. ونزوئلا به عراق دیگری، لیبی دیگری تبدیل می‌شود.
اما چیزی که هیچ‌کس نمی‌پرسد این است:
وقتی دیگر نمی‌توانی با بمباران به سلطه دلار برسی چه اتفاقی می‌افتد؟
وقتی چین اهرم اقتصادی کافی برای تلافی دارد؟ وقتی بریکس ۴۰٪ تولید ناخالص جهانی را کنترل می‌کند و می‌گوید «دلار بس است»؟ وقتی جهان متوجه شود پترودلار با خشونت حفظ می‌شود؟
آمریکا دستش را رو کرد.
سؤال این است که آیا بقیه جهان مطیع می شود یا بلوف را می‌بیند. چون این تهاجم اعترافی است که دلار دیگر نمی‌تواند بر اساس شایستگی‌های خودش رقابت کند. وقتی مجبوری کشورها را بمباران کنی تا از ارزت استفاده کنند، ارز در حال مرگ است.
ونزوئلا شروع نیست. پایان ناامیدانه است.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *