تربتحیدریه – ایرنا – مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقهای خراسان رضوی استقرار صنایع آببر به ویژه صنایع فولاد را با اصل تعادلبخشی آب در تعارض دانست و گفت: مشکل از زمانی بیشتر مشهود میشود که برخی نمایندگان مجلس با علم به خشکسالیهای چند دهه اخیر اصرار بر استقرار صنایع آب بر از جمله فولاد در حوزه انتخابیه خود دارند.
به گزارش ایرنا، کاظم جم روز چهارشنبه در کارگاه آموزشی ویژه سفیران مصرف بهینه آب در تربتحیدریه افزود: چنین تصمیمسازی هایی موضوع آب را به یک چالش سیاسی بدل کردهاست.
وی عنوان کرد: از سوی دیگر در طرح ملی فاضلاب بنا بر آن بوده در قبال مسدود چاه آب کشاورزان، برای آبیاری محصولات به کشاورزان پساب تصفیه شده واگذار شود و حال استقرار صنایع فولاد وابسته به پساب عنوان شده که خود چالش آب را جدی می کند.
مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقهای خراسان رضوی افزود: در حالی که حجم کل مخازن سدهای ۱۹ گانه استان در مجموع یک میلیارد و ۵۷۰ میلیون مترمکعب است اما اکنون فقط ۶ درصد حجم سدهای آب دارد.
جم با بیان اینکه از مجموع چهار سد طرق، کارده، ارداک و دوستی که آب مشهد را تامین میکنند، فقط سد دوستی وضعیت بهتری دارد، گفت: البته این سد نیز نفسهایش به شماره افتاده است و امروز وضعیت بغرنج است.
وی در ادامه شمار چاههای غیرمجاز استان را پنج هزار و ۷۰۰ حلقه عنوان کرد و گفت: از ابتدای امسال ۵۳۰ حلقه کشف و مسدود شده است.
وی، افزایش نرخ آببها را شیوه ناکافی برای کاهش مصرف آب شهروندان دانست و گفت: وزارت نیرو از دهه ۹۰ خورشیدی به این نتیجه رسید از این رو باید به سمت مدیریت مشارکتی حرکت کرد و نقش و مشارکت مردم را تقویت کرد و در این بین مسوولیت اصلی و محوری باید با رسانهها باشد.
وی ادامه داد: امروز شهروندان از افزایش نرخ آب بها گلایهمندند در حالی که اگر بدانند قیمت یک بطری آب معدنی چند برابر یک لیتر آب شرب تحویلی است؛ متوجه خواهند شد، دولت همه ساله مبلغ بسیاری بابت یارانه آب میپردازد و آگاه ساختن مردم به این امور وظیفه رسانههای جمعی است.
مسدود شدن ۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در تربتحیدریه
مدیر آب منطقهای تربتحیدریه نیز با بیان اینکه از ابتدای سال ۷۰ حلقه چاه غیرمجاز را مسدود شده است، گفت: حجم خروجی آب از این چاهها ۱/۵ تا ۲ میلیون مترمکعب بود.
مهدی طلعتی افزود: در همین راستا ۲۷ دستگاه حفاری غیرمجاز نیز توقیف شد با این حال معتقدیم قوانین موجود بازدارنده نیست.
وی ادامه داد: حکمرانی آب نیازمند ابزارهای لازم نظیر اقدامات مشارکتی ذینفعان، قانون ضمانت اجرا و اقدامات حفاظتی است.
مدیر آب منطقهای همچنین گفت: از مجموع ۳۶ دشت استان ۳۳ دشت ممنوعه و ممنوعه بحرانی است که از این تعداد نیز ۱۵ دشت فوق بحرانی و تنها سه دشت (در نقاط شمالی استان) آزاد می باشد.
مهدی طلعتی با بیان اینکه از مجموع ۳۶ دشت خراسان رضوی هشت دشت مربوط به منطقه تربتحیدریه است، افزود: در این حوزه، دشتهای مهولات، رشتخوار و جنگل ممنوعه بحرانی و دشت زاوه و تربتحیدریه ممنوعه هستند.
وی در عین حال از کاهش کسری مخزن آبخوانهای شهرستان از حدود ۵۷ میلیون مترمکعب در سالهای گذشته به حدود ۳۸ میلیون مترمکعب خبر داد و گفت: این کاهش نتیجه مجموعهای از اقدامات حفاظتی، مدیریت برداشت، توسعه کنتورهای هوشمند و همراهی بهرهبرداران بخش کشاورزی بوده است.
این مسئول با بیان اینکه بیش از ۹۹ درصد نیاز آبی شهرستان از منابع آب زیرزمینی تأمین میشود، افزود: در محدودههای مطالعاتی مرتبط با شهرستان ۶۵۵ حلقه چاه وجود دارد که سالانه حدود ۲۲۵ میلیون مترمکعب آب از آنها برداشت میشود و از این تعداد ۵۰۱ حلقه چاه مربوط به بخش کشاورزی است که حدود ۱۹۸ میلیون مترمکعب برداشت سالانه دارند.
وی تصریح کرد: بخش کشاورزی با سهم ۸۹ درصدی، عمده مصرف آب شهرستان را به خود اختصاص داده و بعد آن بخش شرب با هشت درصد، خدمات ۲ درصد و صنعت یک درصد قرار دارند از این رو هر برنامه مؤثری برای پایداری منابع آب، باید با مشارکت جدی بخش کشاورزی و بهرهبرداران اجرا شود.
طلعتی با اشاره به اقدامات انجامشده برای حفاظت از منابع زیرزمینی اظهار کرد: تربتحیدریه از شهرستانهای پیشرو در نصب کنتورهای هوشمند بر روی چاهها بوده و اجرای این طرح نقش مهمی در کنترل برداشتها و کاهش شیب افت منابع زیرزمینی داشته است.
انسداد هزار و ۹۴۰ حلقه چاه غیرمجاز
وی همچنین از انسداد هزار و ۹۴۰ حلقه چاه غیرمجاز در مدت چهار سال اخیر در دشت زاوه ـ تربتحیدریه خبر داد و گفت: در شرایطی که آبخوانهای منطقه همچنان با کسری مخزن مواجهند، مقابله با برداشتهای غیرمجاز و حفاظت از منابع موجود، بدون اغماض ادامه خواهد یافت.
طلعتی با اشاره به وضعیت بارندگی شهرستان گفت: تا ۱۹ خرداد امسال میزان بارشها در سال آبی جاری به ۲۹۰ میلیمتر رسید که نسبت به ۱۳۳ میلیمتر پارسال ۱۱۷ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت شهرستان حدود ۴۰ درصد افزایش نشان میدهد.
وی خاطرنشان کرد: بارندگی مناسب امسال یک فرصت ارزشمند برای تقویت منابع آبی است اما نباید موجب غفلت از مسئله اصلی شود، زیرا سطح آب زیرزمینی در دشتهای منطقه همچنان بهطور متوسط سالانه حدود ۷۰ سانتیمتر افت میکند و حل این مسئله نیازمند اقدامات مستمر و بلندمدت است.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر الگوی مدیریت منابع آب گفت: تجربه نشان میدهد مدیریت آب صرفا با ابزارهای دولتی امکانپذیر نیست و باید کشاورزان تشکلهای آببران و سایر ذینفعان در تصمیمسازی و تصمیمگیری نقش واقعی داشته باشند.
مرکز شهرستان ۲۲۵ هزار نفری تربتحیدریه در ۱۵۰ کیلومتری جنوب مشهد قرار دارد. لینک فیلم https://img9.irna.ir/d/r2/2026/09/09/0/173097439.mp4?ts=1788950150661
