اقتصاد خراسان رضوی چه میزان به زنان وابسته است؟

به گزارش ایرنا، اگر اقتصاد استان خراسان رضوی را به مثابه یک باغ بزرگ بدانیم، بانوان خراسان رضوی با سهم ۱۳.۴ درصدی از مشارکت فعال، گُل‌های پنهانی هستند که ریشه‌هایشان در دل تولید و تجارت استوار شده است. اما آیا این شکوفایی، تنها به اندازه یک فصل دوام خواهد داشت یا با باز کردن درهای دیپلماسی و حمایت‌های دولتی، خراسان را به قطب اقتصاد سبز و زن‌محور تبدیل خواهد کرد؟

بانوان خراسان رضوی با سهم خود در اقتصاد، از خانه‌ها به قلب کارخانه‌ها و عرصه دیپلماسی اقتصادی گام برداشته‌اند. آنان تنها حضور ندارند، بلکه در حال تغییر قواعد بازی هستند.

اکنون زمان آن رسیده که با رفع موانع ساختاری و عبور از بروکراسی‌های قدیمی، اجازه دهیم این جبهه قدرتمند اقتصادی، موتور محرک اصلی توسعه در شرق کشور باشد.

فعالان اقتصادی و مسوولان کانون زنان بازرگان خراسان رضوی در سی‌ونهمین نشست تخصصی «یکشنبه‌های اقتصادی» خراسان رضوی از مشکلات و نابرابری‌ها سخن گفتند، آنان بر ضرورت تدوین سیاست‌های حمایتی مبتنی بر ظرفیت‌های علمی و تجاری برای ارتقای نقش زنان در اقتصاد استان تأکید کردند.

پیشنهادهای آنان نظیر توسعه دیپلماسی اقتصادی بانوان، ایجاد پایگاه‌های اختصاصی در مناطق آزاد و اجرای طرح‌های پایلوت در حوزه امنیت انرژی برای تقویت جایگاه اقتصادی زنان مطرح شد و در یک کلام خواستند که به حضورشان و نقش‌شان در اقتصاد استان بیشتر توجه شود.

توسعه دیپلماسی اقتصادی و حمایت از صنایع خرد

در این نشست رییس کانون زنان بازرگان استان نیز با تأکید بر ضرورت حمایت از صنایع خرد، خواستار تسهیل دسترسی این واحدها به منابع مالی شد و گفت: بخش قابل توجهی از کسب‌وکارهای زنان در قالب صنایع و مشاغل خرد فعالیت می‌کنند.

آذر کیانی نژاد افزود: دسترسی آسان‌تر این واحدها به منابع مالی و تسهیلات، بازنگری در سیاست‌های حمایتی و افزایش دسترسی زنان کارآفرین به منابع مالی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

نایب رییس دوم کانون زنان بازرگان خراسان رضوی نیز از گسترش همکاری‌های بین‌المللی بانوان خبر داد و گفت: طی دو سال و نیم گذشته، پنج تفاهم‌نامه با کشورهای افغانستان، پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان و همچنین یونسکو منعقد شده و مذاکرات برای همکاری با عراق و ترکیه نیز در جریان است.

شقایق ملارضایی تشکیل کارگروه بین‌المللی بانوان با حمایت استانداری را راهکاری برای توسعه این تعاملات دانست.

سپس نایب‌ رئیس اول کانون زنان بازرگان خراسان رضوی با اشاره به چالش‌های شرکت‌های زن‌محور در فرآیند مناقصات دولتی گفت: محدودیت سرمایه اولیه موجب می‌شود بسیاری از این شرکت‌ها در مرحله ارزیابی کیفی حذف شوند و پیچیدگی‌های موجود در سامانه‌های مناقصات نیز رقابت عادلانه را برای آن‌ها دشوار کرده است.

نورالهدی پورعباس افزود: پیشنهاد می‌شود سهم شرکت‌های زن‌محور از قراردادهای دولتی استان به پنج درصد افزایش یابد و برای این شرکت‌ها، گواهی «شرکت زن‌محور» از سوی استانداری صادر شود تا در سامانه‌های مناقصات و فرآیندهای مرتبط، به‌عنوان یک امتیاز و اولویت مورد استفاده قرار گیرد.

به گفته وی، این گواهی می‌تواند به‌صورت سالانه صادر و پس از ارزیابی مجدد تمدید شود.

فعال اقتصادی نیز خواستار رفع موانع پیش روی نیروگاه‌های تجدیدپذیر، تسریع در پرداخت مطالبات سرمایه‌گذاران، حمایت از احداث نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و توسعه سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی شد.

فاطمه گنجی افزود: زنان می‌توانند با هدایت سرمایه‌های خرد خانوارها به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر، علاوه بر بهینه‌سازی مصرف برق، زمینه ایجاد درآمدی پایدار برای خانواده‌ها را فراهم کنند.

رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین خواستار فراهم شدن امتیازهای ویژه برای بانوان استان در صندوق‌های سرمایه‌گذاری انرژی‌های تجدیدپذیر شد.

نسرین یوسفی تأکید کرد: با توجه به شکل‌گیری بازار بهینه‌سازی مصرف انرژی، زنان می‌توانند علاوه بر ایفای نقش مؤثر در کاهش مصرف، از منافع اقتصادی این حوزه نیز بهره‌مند شوند؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی استان است.

بهره‌گیری از ظرفیت مناطق آزاد تا رفع موانع مشاغل خانگی

ساره پرهیزی، عضو هیات‌مدیره کانون زنان بازرگان، با پیشنهاد ایجاد پایگاه‌های اختصاصی شرکت‌های زن‌محور در مناطق آزاد، بر توسعه صادرات و تقویت همکاری‌های B۲B تأکید کرد.

در همین راستا، نرگس صالحی‌نیا، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد، طرح اجرای پایلوت مدل «سه‌گانه مشارکت زنان در امنیت انرژی شرق ایران» را در استان پیشنهاد کرد و با اعلام آمادگی دانشگاه فردوسی برای اجرای این طرح، خواستار افزایش سهم زنان در زنجیره ارزش انرژی‌های تجدیدپذیر و جذب حمایت‌های بین‌المللی در این حوزه شد.

محدثه نادی، رییس هیات‌مدیره اتحادیه تعاونی‌های مشاغل خانگی استان، با اشاره به بروکراسی موجود در صدور مجوزها، خواستار «تسهیل‌گری هوشمندانه» و تدوین استانداردهای متناسب با تولیدات خانگی شد.

همچنین فرزانه زرمهری بازرس کانون زنان بازرگان با اشاره به آسیب‌های ناشی از قطعی اینترنت بر کسب‌وکارهای آنلاین، خواستار شناسایی و حمایت هدفمند از این فعالان شد و گفت: حدود ۸۰ درصد از کسب‌وکارهای خانگی در اختیار بانوان است که عدم ثبت رسمی آن‌ها، موجب محرومیت آنان از خدمات دولتی شده است.

فاطمه جمیلی، نایب‌رییس کمیسیون برند و تولید بدون کارخانه اتاق بازرگانی خراسان رضوی به ضرورت نگاه ملی به توسعه کارآفرینی زنان اشاره کرد و گفت: تا زمانی که بستر حضور موثر زنان در اقتصاد فراهم نشود، دستیابی به توسعه پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود. حمایت از زنان باید بر پایه سیاست‌گذاری آگاهانه و ایجاد فضای امن برای سرمایه‌گذاری، نه بر مبنای رانت باشد.

فعال اقتصادی دیگر نیز به مشکلات رفع تعهد ارزی واحدهای صنعتی اشاره و اظهار کرد: شرایط ناشی از جنگ و اختلال در فرآیندهای تجاری، موجب تأخیر در ترخیص کالا و ایفای تعهدات ارزی بسیاری از شرکت‌ها شده و در نتیجه، جرایم سنگین بانکی و حتی مسدود شدن کارت‌های بازرگانی برخی فعالان اقتصادی را به دنبال داشته است.

آرزو دفاعی خواستار بخشودگی جرایم بانکی ناشی از شرایط خارج از اختیار فعالان اقتصادی شد.

سلامت روان و حمایت‌های اجتماعی

در بخش دیگری از این نشست، بررسی ابعاد اجتماعی کار با زنان ادامه یافت. پروین دلیری، فعال اقتصادی، بر ضرورت توجه به سلامت روان و پیشگیری از فرسودگی شغلی زنان کارآفرین تأکید کرد. همچنین مژده قنبری، با پیشنهاد تدوین «اطلس کسب‌وکارهای خانوادگی»، خواستار ایجاد ساختارهای مشورتی برای بانوان شد.

در نهایت، مژگان نوعی، فعال اقتصادی دیگر نیز با تأکید بر نقش خانواده در موفقیت اقتصادی زنان، خواستار برگزاری برنامه‌های فرهنگی جهت تقویت همدلی میان خانواده‌ها و کارآفرینان شد.

ناهید زراعتی، فعال اقتصادی موفق در عرصه ملی و بین المللی که برای ۵۰۰ نفر شغل ایجاد کرده و پیشنهاد فعالیت در کشورهای دیگر را داشته است، نیز با اشاره به ضرورت ایجاد فضای حمایتی، بر لزوم کاهش موانع برای حفظ و ماندگاری کارآفرینان در عرصه تولید تأکید کرد.

راهکارهای دستگاه‌های اجرایی برای رفع موانع بانوان

طاهره طهماسبی کارشناس دفتر سرمایه‌گذاری و اشتغال استانداری خراسان رضوی در این نشست با اشاره به محدودیت ارتباط بانوان با دستگاه‌های اجرایی، پیشنهاد تشکیل کارگروه دائمی با حضور نمایندگان حوزه‌های مالیاتی، بانکی و بیمه را مطرح کرد تا مطالبات بانوان به‌صورت منظم پیگیری شود.

مشاور امور بانوان اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت استان نیز با ارائه آماری از حضور زنان در بخش‌های صنعتی، خاطرنشان کرد: از حدود ۶ هزار پروانه صنعتی صادره درخراسان رضوی ۳۲۳ واحد مربوط به مدیریت بانوان در بخش صنعت معادل ۶ درصد و از هزار ۵۴۱ پروانه بهره برداری و پروانه اکتشاف و جواز معدنی حدود ۱۵۰ پروانه به مدیریت بانوان معادل ۱۰ درصد تعلق دارد.

عاطفه حافظ افزود: از ۲۷۰ هزار جواز کسب در حوزه صنفی استان خراسان رضوی ۷۴ هزار جواز مربوط به مدیریت بانوان است. از ۲ هزار و ۴۰۱ فقره مجوز مشاغل خانگی در استان ۲ هزار و ۲۸۰ مجوز مربوط به بانوان بوده که معادل ۹۵ درصد است.

وی گفت: سهم بانوان در مدیریت واحدهای صنعتی و معدنی همچنان پایین‌تر از ظرفیت علمی و تخصصی آنان است.

در بخش کشاورزی، مشاور امور بانوان سازمان جهاد کشاورزی استان، با اشاره به اینکه بیش از یکهزار و ۹۵۲ بهره‌بردار بانوان در بخش کشاورزی استان حضور دارند، تأکید کرد: بانوان روستایی در قالب مشاغل خانگی سهم مهمی در امنیت غذایی دارند، اما با چالش‌هایی نظیر قطعی برق در فصل برداشت و محدودیت در عرضه محصولات مواجه هستند.

فاطمه محمودی قرائی خواستار ایجاد بازارچه‌های دائمی و اختصاص فضای مناسب در مراکز استان و شهرستان‌ها برای فروش مستقیم محصولات بانوان شد.

یکی از مسوولان شرکت توزیع برق مشهد نیز با اشاره به طرح‌های مشارکت بانوان در بهینه‌سازی مصرف انرژی، گفت: اجرای تفاهم‌نامه پیشنهادی و بهره‌گیری از طرح ملی «سبا» می‌تواند زمینه مشارکت بانوان در مدیریت مصرف انرژی را فراهم کند و از محل صرفه‌جویی و گواهی‌های کاهش مصرف، فرصت درآمدزایی برای آنان ایجاد شود.

معصومه مرادی از آمادگی شرکت توزیع برق برای فراهم کردن زیرساخت‌های لازم در این زمینه خبر داد.

رییس انجمن کارآفرینان خراسان رضوی نیز با تأکید بر نقش کلیدی بانوان در توسعه اقتصادی، خواستار مسئولیت‌پذیری مدیران و تشکل‌های اقتصادی جهت فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم برای حضور پررنگ‌تر زنان در عرصه‌های مدیریتی و کارآفرینی شد.

محمدحسین روشنک ضمن ارج نهادن به جایگاه مادری بانوان به عنوان زیربنای تربیت نسل‌های آینده، بر توانمندی بالای آنان در فعالیت‌های تشکلی و مدیریت تأکید کرد و گفت: تجربه نشان داده است که بانوان در عرصه‌های تشکل‌گرایی، به شرط برخورداری از فرصت‌های لازم، عملکردی منسجم‌تر و موفق‌تر از مردان دارند.

وی همچنین با اشاره به نقش مؤثر بانوان در مدیریت بخش صنعت استان، خواستار ماندگار شدن نام زنان موفق در فضاهای عمومی و شهری شد.

در پایان فعالان اقتصادی زن در خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت توجه به سلامت روان بانوان، رعایت الزامات زیست‌محیطی در توسعه پایدار و نقش حمایت‌گر خانواده در موفقیت کارآفرینان، بر لزوم ایجاد یک زیست‌بوم حمایتی جامع برای ماندگاری زنان در عرصه تولید تأکید کردند.